Marianne was duizelig en kreeg opeens een vreemd gevoel. Gewoon een beetje ziek, dacht ze. Totdat de buurvrouw op de stoep stond om te waarschuwen en er toch iets anders aan de hand bleek te zijn.

De Nederlandse Brandwonden Stichting onderzoekt al jaren de risico’s van koolmonoxide in huis en ziet dat veel mensen onbewust gevaar lopen. Uit hun onderzoek blijkt dat 600.000 huishoudens in Nederland risico lopen op koolmonoxidevergiftiging, omdat gasinstallaties nooit worden gecontroleerd of onderhouden. Marianne (58) bleek daar één van te zijn.

Het begon met het moment dat ze hoofdpijn kreeg, een licht gevoel in haar hoofd en een vreemd, loom gevoel. Dat is nu een aantal jaren geleden. Het was januari en Marianne dacht aan een wintergriep. “Ik voelde me wiebelig, had lichte hoofdpijn en was snel misselijk. Niets bijzonders, dacht ik. Het was koud buiten en we zaten lekker binnen bij de kachel. Ik heb het vast te warm gehad.” Maar toen ook haar man zich slecht begon te voelen, begon er iets te knagen.

Gewoon geluk

“Toen de buurvrouw boven ons kwam waarschuwen dat haar CO-melder was afgegaan, viel het kwartje”, vertelt Marianne. “Ik had er eerder totaal niet bij stilgestaan dat er iets aan de hand zou kunnen zijn met het rookkanaal, en dat de condens op de ramen daar ook iets mee te maken zou kunnen hebben.”

Terwijl het vrij logisch was om die conclusie te trekken. “We wonen in een vrij oud, slecht onderhouden pand van drie verdiepingen hoog. De ramen in de woonkamer kunnen niet open, die zijn dichtgekit. De keuken kon wel wat verbetering gebruiken, want daar hing nog steeds een kleine geiser die we huurden. De kachel in de woonkamer werkte niet optimaal. Soms ging-ie moeilijk aan, de ontsteker werkte niet goed. Als je ’m de hele avond liet aanstaan, kwam er condens op de ramen.” Een vriend die regelmatig op bezoek kwam, had Marianne en haar man Frank al eens verteld dat ze hun kachel moesten laten controleren. “Maar ja, het leven is vrij duur, dus aan die kachel gaven we geen prioriteit. We gaven ons geld liever aan andere dingen. Zoals boodschappen, uitjes en kleren”, zegt Marianne, schouderophalend.

Geblokkeerd rookkanaal

Na het bezoek van de buurvrouw, nam Marianne de situatie wél serieus. Diezelfde dag nog ging ze langs bij de winkel waar ze ooit haar kachel had gekocht en geiser huurde en kwam er iemand kijken. Wat bleek? “Tijdens een verbouwing op de hoogste verdieping waren er stenen naar beneden gekomen, die het kanaal hadden geblokkeerd.” Marianne schrok dat ze niet had doorgehad dat er iets mis kon zijn met het rookkanaal. “Het rookkanaal is meteen leeggehaald enzorgvuldig schoongemaakt.”

Er is ook een nieuwe tweedehands kachel geïnstalleerd. “Eentje die perfect werkt en altijd meteen aangaat. Dat is toch wel heel fijn”, lacht Marianne. Frank installeerde CO-melders. Marianne: “We hadden totaal geen idee dat koolmonoxide zo sluipend kon werken. Je ruikt of ziet het niet, en de klachten die we hadden, leken gewoon echt op griep of vermoeidheid.” Achteraf hoorde Marianne dat er elk jaar mensen overlijden aan CO-vergiftiging. En dat veel huishoudens niet eens een melder hebben hangen. Net als zij.

Kleine moeite, groot verschil

Sinds dat voorval laat Marianne haar ketel periodiek controleren door een installateur met een CO-vrij certificaat. “Dat geeft een veilig gevoel. Het is eigenlijk net als de tandarts: even laten checken en je weet dat alles goed werkt. En we hebben nu twee melders in huis: één bij de cv-ketel en één op de overloop. Dat kost niet veel en kan je leven redden.”
Ook vertelt ze haar verhaal graag. “Ik wil geen doemdenken verspreiden hoor, maar wél bewustzijn. Zeker nu de kachels weer aan gaan en alles potdicht gaat bij mensen. Het is echt zonde om pas in actie te komen als het misgaat. Wij hadden ook geen idee, en ik vermoed dat meer mensen niet weten dat zo’n soort situatie ook ergens anders kan ontstaan dan in je eigen huis. Al met al is het voor iedereen goed geweest. Het rookkanaal werkt weer zoals het moet, het contact met de makelaar van wie het pand is, is verbeterd. Sindsdien wordt alles veilig en goed geregeld.”

Check hoe veilig jouw kachel is

Koolmonoxide (CO) is een sluipmoordenaar: je ruikt het niet, maar het kan levensgevaarlijk zijn. Controleer daarom of jouw gasverbrandingsinstallaties periodiek worden onderhouden door een CO-vrij gecertificeerde installateur. En hang een betrouwbare CO-melder op.. Aldus de Nederlandse Brandwonden Stichting, de Rijksoverheid en de Brandweer. Meer informatie vind je op Co-wijzer.nl

De feiten

● 600.000 huishoudens lopen een groot risico op koolmonoxidevergiftiging, omdat de gasinstallaties nooit worden gecontroleerd of onderhouden
● Van alle Nederlandse huishoudens met een gasaansluiting heeft ongeveer 35% geen koolmonoxidemelder (CO-melder)
● 45% van Nederland weet niet dat ze op CO-vrij certificering moeten letten bij het inschakelen van een installatiebedrijf of monteur
● Symptomen lijken sterk op andere aandoeningen als de griep, waardoor CO-vergiftiging minder snel wordt herkend

Onderzoek uitgevoerd door de Nederlandse Brandwonden Stichting